HORTUSLEZING 

'HOE DE TOMAAT NAAR EUROPA KWAM'

Tomaten zijn hét streekproduct van het westland. Maar dat is nog niet zo lang zo. Door het aardgas in Nederland en de kassen, kunnen tomaten en andere groenten hier sinds 1960 jaarrond geteeld worden. Voordat Amerika was ontdekt in de 15e eeuw waren er in Europa helemaal geen tomaten. In deze lezing vertelt archeoloog Froukje Veenman over de reis van de tomaat: hoe deze plant uit de nieuwe wereld (Peru en Mexico) via zuid- Europa en west Europa in Nederland en het tenslotte in het westland terecht kwam.

Bij de studie van archeobotanische resten wordt de tomaat zelden gevonden, en als dat zo is, hebben we meteen een redelijk scherpe datering (of een onbetrouwbaar monster) te pakken. In de Hortus Botanicus in Groningen is de tomaat ooit door Munting als ‘noviteit’ aangeplant, en het duurde enkele eeuwen voordat men in West Europa haar weerzin tegen deze rare vrucht echt liet varen.

Froukje Veenman studeerde archeologie aan de universiteit van Groningen, is afgestudeerd en later gepromoveerd in de landschapsarcheologie. Omdat ze (klein) dochter is van een tomatenkweker, geboren in het Westland heeft ze een bijzondere interesse voor de geschiedenis van (moes)groenten. Na haar promotie heeft ze achtereenvolgens bij de provincie Fryslan gewerkt, later als gemeentelijk archeoloog bij de gemeente Groningen, en sinds twee jaar is ze senior beleidsmedewerker Erfgoed bij de gemeente Groningen.